Connect with us

Historia

W 75. rocznicę Powstania Warszawskiego

W historię Polski mocno została wpisana data 1 sierpnia 1944 roku, kiedy to w okupowanej przez Niemców stolicy wybuchło Powstanie Warszawskie. Jego celowość i znaczenie do tej pory budzi jeszcze wiele emocji ale hołd oddawany powstańcom był i jest bezcenny .

Bez wątpienia Powstanie Warszawskie było jednym  z najważniejszych wydarzeń w dziejach Polski w XX wieku.  Od tamtego pamiętnego dnia, kiedy w walce o wolność stanęło kilkadziesiąt tysięcy młodych  warszawiaków minęło już 75 lat.

Rozkaz o wybuchu powstania wydał 31 lipca 1944 roku dowódca Armii Krajowej gen. Tadeusz Komorowski „Bór”.  Po wybuchu powstania Armia Czerwona wstrzymała ofensywę na kierunku warszawskim, a wsparcie udzielone powstańcom przez USA i Wielką Brytanię miało ograniczony charakter i nie wpłynęło w sposób istotny na sytuację w Warszawie. W rezultacie słabo uzbrojone oddziały powstańcze przez 63 dni prowadziły samotną walkę z przeważającymi siłami niemieckimi, zakończoną kapitulacją 3 października 1944 roku.

W trakcie dwumiesięcznych walk straty powstańców wyniosły ok. 16 tys. zabitych i zaginionych, 20 tys. rannych i 15 tys. wziętych do niewoli. W wyniku nalotów, ostrzału artyleryjskiego, ciężkich warunków bytowych oraz masakr urządzanych przez oddziały niemieckie zginęło od 150 tys. do 200 tys. cywilnych mieszkańców stolicy.

Punktualnie o godzinie 17.00 w całej Polsce zawyły syreny. W Kętrzynie kilkadziesiąt osób zebrało się pod pomnikiem na Placu Armii Krajowej, by uczcić ten bohaterski zryw z sierpnia 1944 roku.

Poza tradycyjnym składaniem wiązanek kwiatów przez delegacje samorządowców, stowarzyszeń, służb mundurowych i działaczy partyjnych odbył się krótki koncert pieśni powstańczych w wykonaniu Aleksandry Jeznach i Sandry Stadnik.  W tym samym czasie na Placu Józefa Piłsudskiego trwał koncert patriotyczny w wykonaniu chóru Uniwersytetu Trzeciego Wieku przy akompaniamencie akordeonowym Zbigniewa Nowaka. Poprowadziła go przybliżając fakty z Powstania Warszawskiego  Dorota Gwarda, a do wykonywanych utworów włączali się również mieszkańcy.

fj

Fotoreportaż

183 lata temu urodził się Wojciech Kętrzyński. 78 lat temu doszło do „Krwawej Niedzieli”

78 lat temu Polaków mordowano siekierami, piłami, palono żywcem. Nie oszczędzano nikogo. Zabijano kobiety, dzieci i starców. W taki sposób  UPA przeprowadziła czystkę etniczną na Wołyniu. Natomiast 183 lata temu urodził się patron naszego miasta – Wojciech Kętrzyński.

Wojciech Kętrzyński urodził się 11 lipca 1838 r. O patronie naszego miasta mówi się, że „zwrócił Polsce Mazurów, a Mazurom Polskę”. 7 maja 1946 od jego nazwiska przyjęto dla miasta nazwę Kętrzyn. Był to dowód uczczenia wybitnego absolwenta miejscowego gimnazjum, a zarazem człowieka który na stałe wpisał się w historię Warmii i Mazur.

11 lipca (niedziela) obchodzono 183. rocznicę urodzin Wojciecha Kętrzyńskiego. Z tej okazji, po odegraniu hymnu Kętrzyna i w obecności pocztu sztandarowego miasta pod pomnikiem patrona delegacje samorządu miejskiego i powiatowego, spółek komunalnych, służb mundurowych, stowarzyszeń i organizacji pozarządowych oraz placówek oświatowych złożyły wiązanki kwiatów.

Uroczystość rocznicowa  była  też okazją do krótkiego wspomnienia postaci patrona miasta, jego życia i dorobku naukowego. Uczyniła to prowadząca uroczystość Karina Pac.

Po uroczystościach na Placu Piłsudskiego ich uczestnicy udali się do Bazyliki św. Jerzego, gdzie odbyła się msza w intencji ofiar tragedii na Wołyniu. Po jej zakończeniu wszyscy przeszli na Plac Armii Krajowej. Tutaj dalsza część uroczystości rozpoczęła się od hymnu państwowego oraz przypomnienia przez prowadzącą najistotniejszych wydarzeń na Wołyniu sprzed 78 lat.

Pod Pomnikiem w Hołdzie Poległym, Pomordowanym i Zamęczonym Polakom – Obrońcom Ojczyzny 1939-1956 delegacje władz samorządowych miasta i powiatu, zakładów pracy, służb mundurowych, stowarzyszeń i organizacji pozarządowych oraz jednostek kultury i oświaty złożyły wiązanki kwiatów.

Czytaj dalej »

Historia

74 lata Granicy w Kętrzynie

6 lipca 1947 roku rozegrany został w Kętrzynie mecz piłki nożnej pomiędzy drużyną  reprezentującą miasto Kętrzyn, a zespołem wojskowych z V Mazurskiego Oddziału Wojsk Ochrony Pogranicza, który w połowie 1947 roku przeniesiony został z Olsztyna do Kętrzyna. Był to pierwszy, odnotowany w „Wiadomościach  Mazurskich” mecz Wojskowego Klubu Sportowego Granica Kętrzyn.  Po bramkach Cieczki i Szymczaka (po 2) oraz Sobieraja i Piwowarskiego łatwe zwycięstwo w stosunku 6:1 odnieśli wówczas wojskowi.

W tym miejscu warto zaznaczyć, że jeszcze 15 czerwca w rozegranym w Olsztynie finałowym meczu o mistrzostwo WOP, w którym zmierzyły się reprezentacje WOP z Krakowa i Olsztyna, z których ta ostatnia w całości opierała się na zawodnikach WKS Granica Olsztyn. Wynika więc stąd, że  klub Granica istniał już wcześniej zanim jego siedzibą stał się Kętrzyn, a pierwsze wzmianki o olsztyńskiej Granicy pojawiły się w roku 1946, przy okazji rozegranego w dniu 28 kwietnia meczu wojskowych z V Oddziału Ochrony Pogranicza stacjonującego w Olsztynie z drużyną  WKS Ostróda.

Tak naprawdę nie ma jednej, wspólnie przyjętej i nie budzącej kontrowersji daty „narodzin” Granicy i od lat trwa w tym zakresie spór. Nie wdając się jednak w jego istotę, bezsprzecznym jest jednak, że Granica jako klub kętrzyński, na sportowej mapie województwa zaistniał dopiero w drugiej połowie 1947 roku, co tym samym przesądza raczej o dacie powstania Kętrzyńskiego Klubu Sportowego Granica Kętrzyn.

Wracając do okresu, w którym nastąpiło przeniesienie V Mazurskiego Oddziału WOP i jego struktur sportowych, podkreślić trzeba, że w dostępnych dokumentach i publikacjach (a jest ich niewiele), brakuje dokładnych danych na ten temat. Dlatego też, ze względu na luki dokumentacyjne, które nie pozwalają precyzyjne określić daty zmiany siedziby klubu, przyjęto wspomniany wyżej dzień 6 lipca  1947 r.  jako datę „narodzin” kętrzyńskiej Granicy.

Tego właśnie dnia otworzyły się karty historii kętrzyńskiej Granica, na których przez te wszystkie lata za sprawą ogromnej rzeszy zawodników, trenerów i działaczy pisze się do dzisiaj. Mimo wielu dramatycznych okoliczności, licznych chwil niepewności i zwątpienia co do przyszłości kętrzyńskiego klubu, trwa on dalej i w dalszym ciągu  kroczy swą sportową drogą. Oby jak najdłużej.

74 lata to szmat czasu, to kilka pokoleń zawodników, ale też i kibiców. To  tysiące nazwisk, które „przewinęły” się przez klub, to tysiące meczów i wydarzeń sportowych, to wiele nadziei i oczekiwań, to wiele sukcesów i niepowodzeń. Nie wszystkie one znalazły swe poczesne miejsce w na kartach historii kętrzyńskiego klubu, a wiele z nich nigdy już nie ujrzy dziennego światła. Jednak to co jeszcze dostępne w nielicznych archiwaliach czy też ludzkiej pamięci trzeba przypominać, utrwalać i udostępniać. Ku chwale poprzednikom, a dla wiedzy potomnych.    

Dziś, podobnie jak na początku, Granica to piłka nożna, ale na przestrzeni lat w klubie funkcjonowały również inne dyscypliny, które przysporzyły  mu wiele sukcesów i splendoru. Wymienić trzeba przede wszystkim: boks, ciężary, jeździectwo, koszykówkę, lekkoatletykę, piłkę ręczną (kobiet i mężczyzn), siatkówkę, strzelectwo, tenis stołowy, ale też taekwondo czy taniec sportowy. W pierwszych latach działalności zawodnikami byli wyłącznie dorośli, głównie mundurowi, lecz z biegiem czasu w jego szeregach coraz liczniej pojawiała się kętrzyńska młodzież i to ona do dziś stanowi podstawę sportowej piramidę Granicy.

Aby zachować dla potomnych wiedzę o historii kętrzyńskiego klubu, docenić pracę i dorobek włożony przez liczne rzesze zawodników, trenerów i działaczy Granicy, którzy w ciągu blisko 74 lat byli aktywną jego częścią, już teraz, w roku poprzedzającym kolejny „okrągły” jubileusz warto pokusić się o stworzenie  takiego projektu, który pozwoli na godne uhonorowanie historii kętrzyńskiej Granicy, a sam jubileusz uczyni odpowiednio podniosłym i uroczystym. No i przede wszystkim otwartym dla tych, którym bliska jest stylizowana literka „G” na biało-niebiesko-zielonych barwach.  

Przez dłuższą część swojej historii Granica była klubem wojskowym (z racji funkcjonowania w strukturach jednostek Wojsk Ochrony Pogranicza) i dopiero w roku 1993 formalnie stała się klubem kętrzyńskim (KKS), jednak od chwili pojawienia się na kętrzyńskiej ziemi zawsze utożsamiana była z Kętrzynem. Więc z pełną odpowiedzialnością i w zgodzie z prawdą historyczną stwierdzić można:
Granica Kętrzyn – historia miasta od 1947 roku.

Wiesław Sopyła

Czytaj dalej »

Historia

230. rocznica uchwalenia Konstytucji 3-go Maja

Uchwalona 3 maja 1791 roku na Sejmie Czteroletnim ustawa regulująca ustrój prawny Rzeczypospolitej Obojga Narodów była pierwszą w Europie i drugą na świecie nowoczesną konstytucją. Wprowadzała w Rzeczypospolitej ustrój monarchii konstytucyjnej – zachowywała stanową strukturę społeczeństwa, ale otwierała perspektywy dalszych przekształceń systemu państwowego.

W tym roku ze względu na panującą sytuację epidemiologiczną i związane z nią obostrzenia na Placu Armii Krajowej pod Pomnikiem w Hołdzie Poległym, Pomordowanym i Zamęczonym Polakom – Obrońcom Ojczyzny 1939-1956 kwiaty składać można było indywidualnie. Kwiaty złożyli także przedstawiciele władz samorządowych Burmistrz Miasta Kętrzyn Ryszard Henryk Niedziółka  oraz Starosta Kętrzyński Michał Kochanowski.

***

Na podstawie Konstytucji 3 maja przyjęto monteskiuszowski podział władz na prawodawczą, wykonawczą i sądowniczą, a także zniesiono m.in. liberum veto, konfederacje i wolną elekcję. Choć Konstytucja 3 maja obowiązywała jedynie przez 14 miesięcy, była wielkim osiągnięciem narodu polskiego chcącego zachować niezależność państwową oraz zapewnić możliwość rozwoju gospodarczego i politycznego kraju.

W czasie zaborów to święto było zakazane. Za jego obchodzenie groziły potężne kary. Kiedy Polska odzyskała niepodległość, 3 maja znów obchodzone było święto narodowe. Taki stan utrzymał się do 1946 roku. W 1951 roku natomiast to święto zostało zniesione, a przywrócone ponownie jako Święto Konstytucji 3 Maja w 1990 roku.

Czytaj dalej »

Wydawca

Kętrzyńskie Centrum Kultury
Ul. Sikorskiego 24 A
11-400 Kętrzyn

Redakcja

Plac Piłsudskiego 10/1
11-40 Kętrzyn, tel. 89 751 47 65
e-mail: naszemiastoketrzyn@wp.pl
Redaktor naczelny: Franciszek Jaroński

 

© Kętrzyńskie Centrum Kultury